Προβιοτικά/πρεβιοτικά ασπίδα και για την καρδιά

Προβιοτικά/πρεβιοτικά ασπίδα και για την καρδιά
02/09/14

Πόσο σοβαρή είναι η καρδιαγγειακή νόσος;

Η καρδιαγγειακή νόσος (CVD) είναι η κύρια αιτία θανάτου σε όλο τον κόσμο και αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς ακόμα και σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Μια σειρά από τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου έχουν προσδιοριστεί για την αντιμετώπιση της νόσου και ανάμεσα σε αυτούς βασικό ρόλο παίζει η υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής, για τη διαχείριση του συνολικού κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.

Ο ρόλος της διατροφής στην καρδιαγγειακή νόσος

Οι υγιεινές συνήθειες του τρόπου ζωής περιλαμβάνουν τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, τη συμμετοχή σε τακτική σωματική άσκηση, η κατανάλωση μιας υγιεινής διατροφής, η μείωση των προσλαμβανομένων κορεσμένων λιπαρών και των trans λιπαρών οξέων και της διαιτητικής χοληστερόλης. Στη διαιτητική αντιμετώπιση της καρδιαγγειακής νόσου μπορεί να βοηθήσει σημαντική και η τακτική κατανάλωση συγκεκριμένων δοκιμασμένων τροφίμων ή συμπληρωμάτων, όπως είναι οι φυτοστερόλες, οι διαλυτές ίνες και ορισμένα προβιοτικά και πρεβιοτικά.

Τι είναι τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά;

Τα προβιοτικά είναι μη παθογόνοι οργανισμοί (βακτήρια) που λαμβάνονται ως συμπληρώματα και ωφελούν αυτόν που τα λαμβάνει. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι επιβιώνουν κατά το δίοδό τους, μέσα από την γαστρεντερική οδό και συμβάλλουν στη θωράκιση του οργανισμού. Τα προβιοτικά βοηθούν στη διάσπαση των πρωτεϊνών και των λιπών στο πεπτικό σύστημα και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών. Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες προβιοτικών μικροοργανισμών: από το γένος Bifidobacterium και από το γένος Lactobacillus. «Φιλικά» μικρόβια υπάρχουν και σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και το ξινόγαλα.

Αντίθετα, τα πρεβιοτικά είναι μη αμυλούχοι πολυσακχαρίτες ή άλλες συμπληρωματικές ουσίες που πέπτονται περιορισμένα ή καθόλου από τα ένζυμα του εντέρου. Είναι ουσίες των τροφίμων που διεγείρουν εκλεκτικά την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα των ωφέλιμων μικροοργανισμών που βρίσκονται ήδη στο παχύ έντερο των ανθρώπων. Τα βρίσκουμε σε φρούτα και λαχανικά, στο μητρικό γάλα, σε γαλακτοκομικά προϊόντα και συμπληρώματα διατροφής.

Το ανθρώπινο πεπτικό σύστημα περιέχει περίπου 400 είδη «φιλικών» βακτηρίων, που αποτελούν την εντερική χλωρίδα. Τα βακτήρια αυτά ενισχύουν τη λειτουργία και την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος και εμποδίζουν την ανάπτυξη μικροβίων και επιβλαβών παραγόντων. Η εντερική χλωρίδα όμως επηρεάζεται σημαντικά από τον σύγχρονο τρόπο ζωής με το έντονο στρες και το άγχος της καθημερινότητας, από την «κακή» ποιοτικά διατροφή (λιπαρές τροφές, αλκοόλ, περιορισμένες φυτικές ίνες), από τη λήψη φαρμάκων, τα ταξίδια σε μακρινούς τόπους, και το κακό πλάνο διατροφής. Μπορούμε να προστατέψουμε και να αποκαταστήσουμετην εντερική χλωρίδα, μέσω της πρόσληψης των προβιοτικών συστατικών.

Ποια είναι η σχέση προβιοτικών και πρεβιοτικών με την υγεία της καρδιάς;

Η ανθρώπινη μικροχλωρίδα του εντέρου έχει χαρακτηριστεί ως ένας νέος πιθανός παράγοντας κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου. Πρόσφατες μελέτες σε ανθρώπους με προσεκτικά επιλεγμένα προβιοτικά στελέχη δείχνουν ότι η κατάποση των βιώσιμων μικροοργανισμών, με ικανότητα υδρόλυσης των χολικών αλάτων, μπορεί να μειώσει τη χοληστερόλη του αίματος, ένα σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Ένας σημαντικός αριθμός των προβιοτικών στελεχών έχουν αξιολογηθεί για την ικανότητά τους να μειώνουν την LDL και την ολική χοληστερόλη και άλλους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο μέσα από πιθανούς μηχανισμούς δράσης που περιλαμβάνουν μείωση στην απορρόφηση της χοληστερόλης. Έχουν συνδεθεί ακόμα με τη βελτίωση δεικτών φλεγμονής, με τη ρύθμιση του σωματικού βάρους και καλύτερη ρύθμιση των επιπέδων ινσουλίνης. Γενικά, αν και ακόμα απαιτούνται αρκετές μελέτες πάνω σε αυτό το θέμα είναι πια αποδεκτό πως «ο δρόμος για μία υγιή καρδιά περνάει μέσα από την εντερική μικροχλωρίδα» και την ικανοποιητική λήψη προ-και πρεβιοτικών, όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε σε πρόφατο συνέδριο για τις διαιτητικές στρατηγικές για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Βιβλιογραφία:

  1. DiRienzo DB. Effect of probiotics on biomarkers of cardiovascular disease: implications for heart-healthy diets. Br J Nutr. 2010 Jun; 103(12):1778-83.
  2. Ejtahed HS, Mohtadi-Nia J, Homayouni-Rad A, et al. Effect of probiotic yogurt containing Lactobacillus acidophilus and Bifidobacterium lactis on lipid profile in individuals with type 2 diabetes mellitus. J Dairy Sci. 2011;94:3288–3294.
  3. Sadrzadeh-Yeganeh H, Elmadfa I, Djazayery A, Jalali M, Heshmat R, Chamary M. The effects of probiotic and conventional yoghurt on lipid profile in women. Nutr Rev. 2014 Jan; 72(1):18-29.
  4. Tuohy KM, Fava F, Viola R. ‘The way to a man’s heart is through his gut microbiota’–dietary pro- and prebiotics for the management of cardiovascular risk. Proc Nutr Soc. 2014 May;73(2):172-85.
  5. Wallace TC, Guarner F, Madsen K, et al. Human gut microbiota and its relationship to health and disease. Nutr Rev.2011;69:392–403.